sábado, 3 de abril de 2010

Frazis

Frazis



FRAZI

            É un konjuntu di palavras ki ispresa akilu ki vose ké dizê. Ela ten ki tê un sentidu konpletu i, u ki é mais inportanti, us outrus ten ki intendê.
            Nãu si iskesa ki as frazis é pra vose si komuniká.
            Pra vose aprendê iskrevê, vose ten ki treiná pasá u ki vose ten na kabesa pru papeu i nãu fiká dekorandu gramatika.


PONTUASÃU

            Us sinaus di pontuasãu servi pra rreprezentá na iskrita, as pauzas i intonasãus da fala.
            Pra vose iskrevê, basta uzá a imajinasãu i pru seu testu nãu fiká bagunsadu, augumas rregras di pontuasãu devi sê obedesidas.
           

PONTUS FINAUS

            Vose podi dá uma pauza grandi kuandu vose tivé lendu.

            É tres us pontus finaus:

            l PONTU (.).  É uzadu nu finau da maioria das frazis.
Ezenplus: Ten un monti di ezenplus nus testus du livru.

            l INTERROGASÃU (?).  É uzadu nu finau das frazis pra si fazê kuauké pergunta.
Ezenplus: U ki é ki vose ké?
Purke eu tá kun présa?
Vose já viu auguma pesoa sê ben susedida, numa determinada profisãu, sen intendê dela?

            l ISKLAMASÃU (!).  É uzadu nu finau das frazis pra indiká uma isklamasãu.

Ezenplus: A! Si eu pudesi aufabetizá todu mundu.

     Ki bon si nãu ezistisi drogas!


VIRGULA (,)

            Kuandu vose tivé iskrevendu, koloki as virgulas dun jeitu ki ningen perdi u folegu na ora di lê, i nun lokau ki fiki mais fasiu di si intendê u ki vose iskreveu.

            A virgula é uma pikena pauza pra vose rrespirá kuandu vose tivé ki lê en voz auta. Nãu kometa suisídiu nen asasinatu.

            Ezenplus: Veja nu propriu testu.


DOIS PONTUS (:)

            É uzadu pra anunsiá uma sitasãu, uma enumerasãu, uma isplikasãu ou a fala di augen.

            Ezenplus:

            Ja dizia u Xakrinha: “Ken nãu si komunika si trunbika”.

            Eu gosta di trez koizas: futibóu, sonbra i agua freska.

            Us brazilerus meresi: un Braziu melhor.

            U Juãuzinhu falô: Ki koiza boa, né?


TRES PONTUS (...)

            É uzadu kuandu vose, pur kuauké motivu, pára a frazi pela metadi.
            Ezenplus: Istava andandu i ...
                                              
     Us numerus é: un, doiz, trez, ...


ASPAS (“) (”)

            É uzadas nas sitasãus, transkrisãus, jirias rrejionaus i palavras istranjeras iskritas na lingua orijinau.
            Ezenplus:

            “Komê tatu é bon
            Ki pena ki dá dô nas kostas ...”  ( Mamonas Asasinas)

                Káusi a sua “japoneza” ki nos vai “deitá u kabelu”.

            Eu ké un “hot dog” sen mostarda.


PARENTEZIS ( )

            É uzadu pra si koloká nu meiu da frazi un komentariu, uma isplikasãu ou uma indikasãu.
            Ezenplus: A Maria tá “buxuda” (di jemius) du Juãu.


TRASUZINHU (-)

            É uzadu sómenti kuandu, nu finau da linha, nãu dá pra iskrevê toda a palavra. Nesti kazu, separi a palavra kun un trasuzinhu en kuauké lugá déla, i kolóki u rrestanti na outra linha.
TRASUZÃU (—)

            É uzadu pra indiká a fala di augen numa kunvérsa.

            Ezenplus:

            I u namoradu déla falou:
—    Eu ti amu.

            Ela rrespondeu kun u korasãu en xamas:
—    Ó! Mai gódi. Será isu posiveu?

            Ki rromantiku, né?

PARAGRAFU

            U paragrafu é un ispasu maió, ki é uzadu nu komesu da primera frazi dun testu. (veja nu livru)


ATENSÃU
Nãu iskreva usandu a lingua brazilera en:
dokumentus, talãus di xeki i na prova di portugez.
























Um comentário: